Yayıncı Ajansı Dolandırıcılık mı? Sahtesini Ayırmanın 9 Kesin Yolu

Bu soruyu bize her gün soruyorlar ve sormakta çok haklılar.

Kendi sektörümüz hakkında şunu söylemek tuhaf ama söyleyeceğim: bu işte sahte ajans çok. Instagram'da "yayıncı alımı" yazan hesapların ciddi bir kısmı ajans değil. Bir kısmı sadece komisyon peşinde koşan aracı, bir kısmı ise düpedüz dolandırıcı.

Bu yazıda sahtesini gerçeğinden ayıran işaretleri yazacağım. Sonunda bir şey rica edeceğim: bu testleri bize de uygula. Geçemezsek başvurma.

1. Senden para istiyorsa — orada dur

En net kural bu. Gerçek bir ajans yayıncıdan para almaz. Çünkü ajansın geliri yayıncıdan gelmiyor.

Şu adlar altında para isteniyorsa dolandırıcılıktır:

• Kayıt ücreti
• Eğitim bedeli
• "Hesap açma" ya da "aktivasyon" ücreti
• Aylık aidat
• Ekipman / ışık / filtre paketi
• "Öncelikli sıraya girme" bedeli

Hiçbiri normal değil. Bir kuruş bile istenmemeli.

2. Garanti kazanç vaat ediyorsa — yalan söylüyor

"Ayda şu kadar garanti", "günde şu kadar kesin" diyen herkes yalan söylüyor. Kimse bunu garanti edemez, çünkü kazanç yayın süresine, saatine ve performansa bağlı.

Gerçek ajans sana kazancın neye göre değiştiğini anlatır ve garanti vermez. Ağzından tek bir rakam çıkarıp altını çizen kişi seni ikna etmeye çalışıyordur, bilgilendirmeye değil.

3. Ödemeyi kimin yaptığını sor

Bu soruyu sorduğunda net bir cevap alamıyorsan uzaklaş.

Doğru cevap şu: Kazancını platform (LivU, Yaar Live, Tango) doğrudan senin kendi adına kayıtlı hesabına gönderir. Ajans bu ödemenin aracısı değildir.

Eğer "parayı biz sana göndereceğiz", "önce bize gelecek sonra biz aktaracağız" diyorlarsa dikkatli ol. Paranın üçüncü bir kişinin hesabından geçmesi, o kişinin istediği zaman kesinti yapabileceği ya da hiç göndermeyebileceği anlamına gelir.

4. Başkasının hesabına ödeme yapılacaksa — kesinlikle hayır

Ödemenin senin adına kayıtlı hesaba yapılması bir formalite değil, senin en büyük güvencen. "Annenin hesabına yatıralım", "bizim hesaptan sana veririz" gibi düzenlemeler:

• Paranın sana ulaştığını kanıtlayamamana yol açar
• Anlaşmazlıkta elini tamamen boşaltır
• Yasal olarak da senin adına kayıtlı olmadığı için hak iddia edemezsin

Bu konuda pazarlık kabul etme.

5. Sözleşme yoksa ya da göstermiyorsa

Yazılı bir şey olmadan başlama. Sözleşmede şunlar açık yazmalı: kazanç oranı, ödeme dönemi, tarafların yükümlülükleri ve ayrılma koşulları.

Özellikle son maddeye bak: bırakmak istediğinde ne oluyor? Cayma cezası, "şu kadar ay çalışmak zorundasın" gibi maddeler varsa bu bir tuzaktır.

6. Kimlik ve şifre farkını bil

Bu ikisi çok karıştırılıyor:

• Kimlik istenmesi normaldir. Yaşını doğrulamak ve ödemenin senin adına kayıtlı hesaba gittiğini teyit etmek için gerekir. Yasal bir zorunluluk.
• Şifre istenmesi asla normal değildir. Hiçbir gerçek ajans senden platform şifreni istemez. Şifreni veren kişi hesabının kontrolünü kaybeder.

Şifre isteyen varsa o an konuşmayı bitir.

7. Sadece Instagram'dan yazan hesaplara dikkat

Gerçek bir ajansın kurumsal bir web sitesi, sabit bir telefon numarası ve kurumsal e-postası olur. Yalnızca bir Instagram hesabı üzerinden iletişim kuran, adres ve unvan bilgisi vermeyen yapılar risklidir — çünkü hesap kapandığında ortada kimse kalmaz.

Bizim numaramız sitede açık yazıyor. Arayabilirsin, kimse seni yönlendirmez.

8. "Hemen karar ver, kontenjan doluyor" baskısı

Acele ettiren her satış tekniğine şüpheyle yaklaş. Yayıncılıkta klasik anlamda kadro yoktur; platformlar sürekli yeni yayıncı alır. "Bugün karar vermezsen kaçırırsın" cümlesi düşünmeni engellemek için kurulur.

Gerçek bir ajans sana "düşün, sor, sonra karar ver" der.

9. Yayını bırakma hakkın var mı?

İstediğin an bırakabilmelisin. Rahatsız olduğun bir görüşmeyi bitirmek, bir gün yayın açmamak ya da tamamen ayrılmak senin hakkın olmalı.

"Şu saatte açmak zorundasın", "kapatırsan ceza keseriz", "ayrılırsan borçlanırsın" gibi ifadeler varsa orası çalışılacak bir yer değil.

Bize de aynı testleri uygula

Yukarıdaki dokuz maddeye kendi cevaplarımız:

• Para: Senden hiçbir aşamada ücret alınmaz. Kayıt, eğitim, aidat — hiçbiri yok.
• Garanti: Vermiyoruz. Aralık veriyoruz ve "değişir" diyoruz.
• Ödeme: Platform doğrudan senin adına kayıtlı hesabına gönderiyor. Biz arada değiliz.
• Hesap: Sadece senin adına kayıtlı hesaba. Bu konuda istisna yapmıyoruz.
• Sözleşme: Yazılı, açık ve cayma cezası yok.
• Şifre: Asla istemiyoruz. Kimlik yaş ve hesap doğrulaması için, üçüncü kişilerle paylaşılmıyor.
• İletişim: Site, telefon, e-posta hepsi açık.
• Baskı: Yok. Sor, düşün, sonra karar ver.
• Bırakma: İstediğin an. Ceza yok.

Peki neden bunları anlatıyoruz?

Basit bir sebeple: sektöre olan güvensizlik bize de zarar veriyor. Sahte bir ajansa denk gelip kötü deneyim yaşayan biri bir daha hiçbir ajansa güvenmiyor.

Bizim işimiz uzun vadeli. 2019'dan bu yana çalışıyoruz ve bugüne kadar 6.400'den fazla yayıncı başvurusu değerlendirdik. Bir kişiden kayıt ücreti alarak kazanacağımız para, itibarımızın yanında hiçbir şey.

Bir de şu var: şüphen sağlıklı

Bu yazıyı okuyup "yine de emin değilim" diyorsan bu iyi bir şey. O hâlde şunu yap: başvurmadan önce WhatsApp'tan yaz ve sorularını sor. Kimse seni ikna etmeye çalışmaz. Cevapları alırsın, kararı sonra verirsin.

Başvuru ücretsiz ve seni hiçbir şeye bağlamıyor. Menajerin arar, konuşursun, beğenmezsen "düşüneceğim" dersin ve o kadar.